Strona g│ˇwna
Krˇtka historia
O stowarzyszeniu
Nasze spotkania
Zjazdy i konferencje
Wziŕliťmy udzia│
Sprawiedliwi WÂrˇd Narodˇw Žwiata
Program Edukacyjny
Nasi dobrodzieje i sponsorzy
Psychoterapia
S│owo pisane: my i o nas
AktualnoÂci




Wyszukiwarka
Do poni┼╝szego okna prosz─Ö wpisa─ç poszukiwane s┼éowo, po czym nacisn─ů─ç przycisk szukaj:



Henryk S┼éawik - Sprawiedliwy w┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata




Pod koniec lat 80. izraelski dyplomata Henryk Zvi Zimmermann przyjecha┼é do Polski, by odszuka─ç ┼Ťlady Henryka S┼éawika, kt├│remu zawdzi─Öcza┼é ocalenie podczas wojny. Nie dowiedzia┼é si─Ö niczego, ale fiasko swojej misji w┬ápierwszej chwili uzna┼é za dobry znak.

Przypuszcza┼é, ┼╝e S┼éawik ┼╝yje, bo o┬á┼Ťmierci takiego bohatera Polacy musieliby wiedzie─ç. Ale pomyli┼é si─Ö: S┼éawik nie prze┼╝y┼é wojny. W┬ádodatku 40 lat po jej zako┼äczeniu nikt w┬áPolsce o┬ánim nie pami─Öta┼é. I┬áw┼éa┼Ťciwie tak pozosta┼éo do dzi┼Ť. W┬áostatnich dniach, po 60 latach milczenia, ukaza┼éy si─Ö r├│wnocze┼Ťnie dwie ksi─ů┼╝ki mu po┼Ťwi─Öcone. Czy "Polski Wallenberg" Grzegorza ┼üubczyka i┬á"Czerwony o┼é├│wek" El┼╝biety Isakiewicz od┼Ťwie┼╝─ů pami─Ö─ç o┬ájednej z┬ánaj-pi─Ökniejszych polskich postaci czasu wojny?"

Henryk S┼éawik urodzi┼é si─Ö w┬á1894 roku w┬áSzerokiej. Uko┼äczy┼é niemieck─ů szko┼é─Ö ludow─ů, a┬ádalej uczy┼é si─Ö sam.

W czasach I┬áwojny ┼Ťwiatowej, 20- letni Henryk S┼éawik walczy┼é za cesarstwo niemieckie. Zosta┼é skierowany na front wschodni, gdzie dosta┼é si─Ö do niewoli. Po powrocie zosta┼é dzia┼éaczem Ruchu Narodowego na G├│rnym ┼Ül─ůsku. Wzi─ů┼é udzia┼é w┬átrzech powstaniach ┼Ťl─ůskich oraz w┬áakcji plebiscytowej zach─Öcaj─ůcej do opowiedzenia si─Ö za Polsk─ů. Po przy┼é─ůczeniu ┼Ül─ůska do Polski zosta┼é redaktorem odpowiedzialnym "Gazety Robotniczej", a┬áp├│┼║niej Redaktorem naczelnym.

We wrze┼Ťniu 1939 roku, gdy Niemcy napadli na Polsk─Ö, S┼éawik przedosta┼é si─Ö na W─Ögry. W┬áobozie dla polskich uchod┼║c├│w pozna┼é J├│zefa Antalla - w─Ögierskiego urz─Ödnika Ministerstwa Spraw Wewn─Ötrznych. Ten zaproponowa┼é mu prac─Ö polegaj─ůc─ů na wspieraniu organizacji polskich uchod┼║c├│w w┬áBiurze Komietu Obywatelskiego. S┼éawik zosta┼é nie tylko pracownikiem Antalla, ale r├│wnie┼╝ jego przyjacielem.

Zajmowa┼é si─Ö ratowaniem ┼╗yd├│w oraz organizacj─ů przerzut├│w polskich ┼╝o┼énierzy. Wszyscy polscy ┼╗ydzi, zg┼éaszaj─ůcy si─Ö do Komitetu Obywatelskiego, mogli liczy─ç na dokumenty potwierdzaj─ůce ich katolickie pochodzenie. Zmieniano im nazwiska wed┼éug dostarczonego wykazu. Pocz─ůtkowo komendanci posterunk├│w nie znali zbyt wielu polskich nazwisk; namno┼╝y┼éo si─Ö wi─Öc Bem├│w, Matejk├│w i┬áMickiewicz├│w. Dzi─Öki temu uratowa┼éo si─Ö od 4 do 5 tysi─Öcy os├│b, kt├│rym nie pozwolono znale┼║─ç si─Ö w┬ágetcie. Same papiery nie za┼éatwia┼éy jednak sprawy, tote┼╝ S┼éawik i┬áwsp├│┼épracuj─ůcy z┬ánim W─Ögrzy przerzucili cz─Ö┼Ť─ç ┼╗yd├│w, kt├│rzy chcieli walczy─ç, do jugos┼éowia┼äskiej partyzantki, a┬áinnych umie┼Ťcili na w─Ögierskiej prowincji.

W uwiarygodnienie na przyk┼éad katolickiego charakteru ┼╝ydowskiego sieroci┼äca w┬ámiejscowo┼Ťci Vac zaanga┼╝owani zostali nie tylko polscy i┬áw─Ögierscy ksi─Ö┼╝a, ale nawet papieski nuncjusz Angelo Rotta. Ocala┼éy wszystkie dzieci z┬áVac! Gdy w┬á1944 roku wojska niemieckie wkroczy┼éy na W─Ögry, zosta┼éa aresztowana ┼╝ona S┼éawika, a┬ákilka miesi─Öcy p├│┼║niej r├│wnie┼╝ i┬áon sam. Najprawdopodobniej zosta┼é zdradzony przez innego Polaka.

Ma┼é┼╝e┼ästwo S┼éawik├│w trafi┼éo do wi─Özienia w┬áBudapeszcie. Za swoj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç S┼éawik zosta┼é zes┼éany do obozu w┬áMauthausen, gdzie rozstrzelano go 25 sierpnia 1944 roku. Jego ostatnimi s┼éowami by┼é okrzyk "Niech ┼╝yje Polska!"

W 1990 roku S┼éawik otrzyma┼é po┼Ťmiertnie tytu┼é "Sprawiedliwego w┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata" przyznawany przez instytut Yad Vashem. 29 wrze┼Ťnia 2004 Henryk S┼éawik zosta┼é patronem Gimnazjum nr 3 w┬áJastrz─Öbiu Zdroju.

W 2004 roku powstał film dokumentalny "Henryk Sławik - Polski Wallenberg" wg. scenariusza i w reżyserii Marka Maldisa I Grzegorza Łubczyka.

Uwaga.
Obecnie w┬áksi─Ögarni ┼╗IH-u jest do nabycia ksi─ů┼╝ka:
Henryk Sławik. Wielki zapomniany Bohater Trzech Narodów
Grzegorz Łubczyk
Rytm, Warszawa 2008, ss. 270, zdj─Öcia, ISBN 978-83-7399-30307
cena: 34,90 zł.



Przeczytaj tak┼╝e:
- Henryk S┼éawik odznaczony po┼Ťmiertnie Orderem Or┼éa Bia┼éego



<< powr├│t


wersja do druku

Nasz rachunek: Bank PEKAO S.A. IV O. W-wa, nr: 08 1240 1053 1111 0000 0441 1204
Nasz KRS: 0000097668

wersja polska english version